Warunki utraty prawa do emerytury pomostowej
Prawo do emerytur pomostowych ustaje z dniem:
- poprzedzającym dzień nabycia prawa do emerytury, która jest ustalona decyzją organu rentowego lub innego organu emerytalno-rentowego, określonego w odrębnych przepisach;
- osiągnięcia przez uprawnionego wieku: 60 lat - w przypadku kobiet, 65 lat - w przypadku mężczyzn - jeżeli uprawniony nie ma prawa do emerytury ustalonego decyzją organu rentowego lub innego organu emerytalno-rentowego, określonego w odrębnych przepisach;
- śmierci uprawnionego.
Ustawa z dn.19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych
Podstawą prawną do stosowania emerytur pomostowych jest ustawa z dn.19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych, która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2009 roku. Generalnie kontynuuje ona główną ideę nowego systemu emerytalnego, która zakłada ograniczenie możliwości przechodzenia na emeryturę przed osiągnięciem wieku emerytalnego. Przypomnijmy, że obecnie powszechny wiek emerytalny wynosi 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn.
Ustawa o emeryturach pomostowych nadaje prawo do wcześniejszego przejścia na emeryturę osobom, które wykonywały pracę w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Niższy wiek emerytalny wynosi 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn.
Warunki otrzymania emerytury pomostowej
Wymogi odnośnie szczególnego charakteru pracy są bardzo różne, głównie decyduje rodzaj i charakter wykonywanej pracy. Przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dn. 7.02.1983 określają rodzaje prac i warunków szczególnych. Łącznie taki charakter ma praca w 66 zawodach. Szczegółowe wykazy do pobrania poniżej:
- Wykaz prac w szczególnych warunkach
- Wykaz prac o szczególnym charakterze
Okres zatrudnienia w warunkach szczególnych lub wykonywania pracy o szczególnym charakterze jest zaliczany do stażu pracy.
Zasady nabywania praw do wcześniejszej emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach są szczegółowo określone w ustawie z dn. 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
Osoby urodzone przed dniem 1.01.1949 r., którym przysługuje prawo do emerytury pomostowej z tytułu pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, mogą z niego skorzystać w dowolnym czasie. Obowiązują ich zasady sprzed reformy emerytalno-rentowej. Dotyczą ich zapisy ustawy z dn. 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
Natomiast osoby urodzone po 31.12.1948 r., aby mogły skorzystać z emerytury pomostowej muszą spełniać równocześnie następujące warunki:
- osiągnąć obniżony wiek emerytalny, czyli co najmniej 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn
- pracować w warunkach szczególnych lub w pracy o szczególnym charakterze co najmniej 15 lat
- mieć okres składkowy i nieskładkowy wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 dla mężczyzn, przy czym nie zalicza się do tego okres pracy w gospodarstwie rolnym
- przed dniem 1 stycznia 1999 r. co najmniej 1 dzień pracować w warunkach szczególnych lub o szczególnym charakterze (w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych lub art. 32 i art. 33 ustawy o emeryturach i rentach z FUS)
- po 31 grudnia 1998 co najmniej 1 dzień wykonywać pracę o szczególnym charakterze lub w warunkach szczególnych albo spełnić inne warunki określone w ustawie
- rozwiązać stosunek pracy
Jest też możliwość do uzyskania emerytury we wcześniejszym wieku niż 55 i 60 lat, ale dotyczy to tylko niektórych prac lub uzasadnionych przypadków np., orzeczenia o niezdolności do wykonywania niektórych prac. Z takiej możliwości mogą skorzystać m.in.: pracownicy wykonujące pracę w szczególnych warunkach na statkach powietrznych, w morskich portach handlowych, w hutnictwie, w komorach hiperbarycznych, maszyniści pojazdów trakcyjnych czy zawodowi ratownicy górscy.